Yeni Yerli Malı Rehberi

(8) Yerli Katkı Oranı Hesaplamaları: Örnek Senaryolar

by Said Dağlı
A+A-
Reset

Bu yazıda Yerli Katkı Oranı hesaplama formülü, TOBB hesap cetveli kullanımı, katsayılı listeler, Teknolojik Ürün Belgesi bonusu, tedarikçi avantajları ve geri dönüşüm girdilerine dair somut hesaplama örneklerini ve senaryolarını görebilirsiniz.

Yazı dizisindeki diğer yazıları görmek için tıklayın.

Yerli Katkı Oranı Temel Hesaplama Formulü

Firmalarımız, kendi içlerindeki hazırlık ve değerlendirme çalışmaları kapsamında TOBB’un Yerli Malı Belgesi sayfasında yayımlanan Yerli Katkı Oranı Hesap Cetveli’nden faydalanabilirler.  Cetveller otomatik hesaplama yapabilmekte, katsayılı listelerde yer alan GTİP’ler otomatik olarak katsayıları dahilinde tabloya işlenmektedir. Cetvelin kullanımı için aynı sayfada yer alan Kılavuzun okunması da yararlı olacaktır. TOBB – Yerli Malı Belgesi

Yerli katkı oranı temel hesaplama formulü aşağıdaki gibidir:

Hesaplamanın temel yaklaşımı, nihai ürün maliyeti içindeki ithal girdi payının ayrıştırılması ve geriye kalan kısmın yerli katkı olarak değerlendirilmesidir. Nihai Ürün Maliyet Tutarı’nın hesaplanmasında ithal ürünler (katsayıları kapsamında) hesaba dahil edilmektedir.

Satış, pazarlama, finansman ve benzeri üretim süreciyle doğrudan bağlantılı olmayan giderler Yerli Katkı Oranı hesabına dahil edilmez.

Küçük tutarlı girdiler (faturası toplam maliyetin %0,5’inden az olanlar), herhangi bir belge aranmaksızın mali uzman onayıyla %100 yerli kabul edilir. Ancak, bu tür girdilerin toplamı, toplam maliyetin %10’unu geçemez.

Yerli Katkı Oranı (YKO) Hesaplamada Örnek Senaryolar

Aşağıdaki senaryolar, SGM-2024/10 sayılı Tebliğ ve TOBB Uygulama Usul ve Esasları çerçevesinde kurgulanmış olup yerli katkı oranı (YKO) hesaplamasındaki teknik nüansları ve stratejik çarpanları netleştirmeyi amaçlamaktadır. 

Senaryo 1: 0,1 Katsayılı Liste ve Yüksek Teknoloji Muafiyeti

Bir havacılık firması, toplam maliyeti 1.000.000 TL olan bir insansız hava aracı (İHA) üretmektedir. Bu ürünün içinde yurt dışından ithal edilen, fatura bedeli 500.000 TL olan bir “İniş Takımı Sistemi” bulunmaktadır. Bu sistem, Bakanlıkça yayımlanan 0,1 katsayılı listede yer almaktadır. Geri kalan 500.000 TL ise yerli işçilik ve ham maddeden oluşmaktadır. Ürünün Yerli Katkı Oranı (YKO) yüzde kaçtır?

0,1 katsayılı listedeki ürünün hesaplamada dikkate alınan maliyeti : 500.000×0,1=50.000 TL.

Hesaplamada kullanılan Nihai Ürün Maliyet Tutarı: 500.000(Yerli)+50.000(ithal)=550.000 TL.

YKO=((550.000 – 50.000)/550.000)×100=%90,9

Senaryo 2: 0,6 Katsayılı Liste ve Teknolojik Ürün (TÜR) Bonusu

Bir makine üreticisi, toplam maliyeti 200.000 TL olan bir sanayi robotu geliştirmektedir. Üretimde kullanılan ve 0,6 katsayılı listede yer alan ithal girdilerin tutarı 100.000 TL’dir. Diğer maliyetler (100.000 TL) tamamen yerlidir. Ayrıca bu ürünün Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan alınmış bir Teknolojik Ürün Belgesi (TÜR) bulunmaktadır. TÜR belgesinden gelen puan avantajı ile birlikte nihai YKO nedir?

0,6 katsayılı ithal girdi maliyeti: 100.000×0,6=60.000 TL.

Hesaplamada kullanılan Nihai Ürün Maliyet Tutarı: 100.000(Yerli)+60.000(İthal)=160.000 TL.

Baz YKO: ((160.000-60.000)/160.000)×100=%62,5

TÜR Belgesi bonusu: +%10.

Nihai YKO: 62,5+10=%72,5

Senaryo 3: %40/%60 SSB Avantajı ve Yerli Tedarikçi Analizi

Bir üreticinin toplam ürün maliyeti 10.000 TL’dir. Üretici, 2.000 TL değerindeki bir girdiyi yurt içindeki bir tedarikçiden almaktadır. Bu tedarikçinin Yerli Malı Belgesi veya Yerli Katkı Oranı Raporu yoktur; ancak Sanayi Sicil Belgesi (SSB) bulunmaktadır. Geri kalan 8.000 TL’lik maliyet doğrudan üreticinin yerli girdisidir. Tedarikçinin belge durumuna ve girdinin 0,1 katsayılı listede yer alıp almamasına göre ürünün YKO’su nasıl değişir?

Girdi 0,1 katsayılı ithal girdi listesinde yer almıyorsa, SSB sahibi işletmeden alınan belgesiz girdi %40 oranında yerli kabul edilir: 2.000×0,40=800 TL. Kalan 1.200 TL ithal girdi kabul edilir. Bu durumda YKO=((10.000-1.200)/10.000)×100=%88 olur.

Girdi 0,1 katsayılı ithal girdi listesinde yer alıyor ve Sanayi Sicil Belgesi sahibi işletme tarafından üretiliyorsa, yerli kabul oranı %60’a çıkar: 2.000×0,60=1.200 TL. Kalan 800 TL ithal girdi kabul edilir. Bu durumda YKO=((10.000-800)/10.000)×100=%92 olur.

Bu örnek, 0,1 katsayılı listenin yalnızca ithal girdilerde %10 ithal kabul avantajı sağlamadığını; aynı zamanda bu listede yer alan girdilerin Türkiye’de Sanayi Sicil Belgesi sahibi işletmelerce üretilmesi halinde %60 yerli kabul avantajı doğurduğunu göstermektedir.

Nihai hesaplamada ürün bazındaki resmi değerlendirme, Tebliğ, Bakanlıkça yayımlanan güncel oran ve katsayılar ile TOBB Yerli Katkı Oranı Hesap Cetveli dikkate alınarak yapılmalıdır.

Senaryo 4: Geri Dönüşüm Girdisi ile %70 Yerlilik Hedefi

Bir tekstil fabrikası, çevreci bir kumaş üretmekte ve toplam maliyeti 1.000 TL olarak hesaplamaktadır. Fabrika, 400 TL tutarında “Geri Dönüştürülmüş Elyaf”ı Türkiye’deki lisanslı bir geri dönüşüm tesisinden almaktadır. Ayrıca 300 TL ithal boya (katsayı listesinde yok) kullanmaktadır. Diğer 300 TL ise elektrik ve işçiliktir. Geri dönüşüm teşvikiyle birlikte bu ürün %70 yerlilik barajını aşabilir mi?

Lisanslı işletmeden alınan geri dönüşüm girdisi %100 yerli sayılır: 400 TL.

Elektrik, su ve işçilik giderleri %100 yerli sayılır: 300 TL.

İthal girdi: 300 TL (katsayı uygulanmaz).

Hesaplamada kullanılan Nihai Ürün Maliyet Tutarı: 700(Yerli)+300(İthal)=1.000 TL.

YKO=((1.000-300)/1.000)×100=%70

Yeni Yerli Malı Tebliği Rehberi – Diğer Yazılar

Benzer İçerikler

(12) Yerli Malı Belgesi İçin Hazırlık Kontrol Listesi

(11) Denetim, Yaptırım ve İtiraz Mekanizmaları

(10) Kurumsal Görev Dağılımı ve Bakanlığın Müdahale Yetkisi

(9) Dijital Başvuru Süreci, ERP Kullanımı ve Veri Tutarlılığı

(7) Teknolojik Ürün Belgesi, Yazılım ve Yüksek Teknoloji Üretimi

(6) Yeni Yerli Malı Tebliği’nde Yerli Kabul Edilen Özel Girdiler

Bu websitesi, kullanıcı deneyiminizi geliştirmek için yalnızca zorunlu çerezleri kullanmaktadır. Anladım!